Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu, TRT Genel Müdürlüğünün 2021 ve 2022 yıllarına ait bilanço ve netice hesaplarının görüşülmesi amacıyla AK Parti Aydın Milletvekili Mustafa Savaş başkanlığında toplandı.
Toplantıda konuşan TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, TRT’nin son dönemdeki atılımlarını anlattı.
Kurum hakkında yapılan kara propagandaya tepki gösteren Sobacı, ithamlara tek tek cevap verdi.
Sobacı, “TRT, kamuya mal olmuş soruşturmaları görmezden gelemez, TRT ekranına bant vurdurmayız” diyerek, TRT’ye yönelik medya mühendisliğini kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Sobacı ayrıca açıklamasında, “Biz beytül malın ne olduğunu bilen dolasıyla da b8u hassasiyetle kurumları yönetmeye gayret eden yöneticileriz.
Bunun altını vurgulamak isterim. Sayıştay raporunda teknik meseleler olabilir ama asla zimmet ama asla yolsuzluk ama asla şirket yandaşlığı bir mesele bizim TRT’de bulunduğumuz dönemde geçmez” dedi.
“TRT’NİN MARKA DEĞERİ HER ŞEYİN ÜZERİNDE”
TRT’de yayınlanan Teşkilat dizisinin eski oyuncusu Aybüke Pusat’ın diziden çıkarılmasıyla ilgili konuşan Sobacı, şöyle konuştu:
TRT 1’de veya tabii platformunda oyuncu tercihi o diziyi yapan yapımcı şirketindir. TRT, bu noktada sadece içerik standardını, prodüksiyon kalitesini korumak açısından yönlendirici rol oynayabilir, ötesine bir adım atmaz. Dolayısıyla TRT’de hiçbir oyuncunun siyasi görüşüne, sosyal çevresine, daha önceki yaşantısına, yaşam tarzına falan bakılmaz.
Zaten bakılsaydı Aybüke baştan oynamazdı. İthamlara tersten, mefhum muhaliften cevap verirseniz Aybüke’nin, TRT’nin kapısından hiç içeriye girmemesi gerekirdi. Ancak kendisi, TRT’nin de dahil edildiği bir boykot çağrısına destek verirse işveren olarak o kişiyi, ‘Beni izleme, TRT’yi izleme, boykot et’ diyen kişiyi TRT’nin dışına koymak, TRT’nin en doğal hakkıdır.
Nasıl istihdam en doğal hakkıysa dışarıya koymak da en doğal hakkıdır. Çünkü TRT’nin kurumsal itibarı, marka değeri her şeyin üstündedir. Bunu siyasi malzeme haline getirmenin de bir lüzumu yoktur.
TRT yapımlarının yüzde 73’ünün iç, yüzde 27’sinin ise dış yapım olduğunu anlatan Sobacı, dış yapım diziler üzerinden iktidar yanlısı herhangi bir şirkete devletin parasının aktarılmasının söz konusu olmadığını bildirdi.
“CUMHURBAŞKANIMIZIN HER TÜRLÜ KONUŞMASINI DAKİKA DAKİKA VERİRİZ”
Bazı milletvekillerinin, tarafsız olması gereken TRT’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AK Parti’ye daha fazla, CHP’ye ise daha az süreyle yer verildiğine dair ifadeler kullandığını anımsatan Sobacı, şu değerlendirmelerde bulundu:
Tarafsızlık meselesinin iki temel boyutu olduğunu düşünüyorum. Biri süre boyutu, diğeri ise son dönemde gündeme gelen İBB’deki yolsuzluk iddialarıyla ilgili haberlere ilişkin tartışmadır. Biraz önce 25 dakika, 43 dakika CHP’ye, 1000 küsur, 2 bin küsur dakika AK Parti’ye diye çeşitli süreler zikredildi.
Bu hesaplamalarda, Cumhurbaşkanımızın hem Cumhurbaşkanı olma sıfatı hem de AK Parti Genel Başkanı olma sıfatıyla yapılan haberlerin hepsini bir kovaya koyup karşısına da nasıl hesaplandığı belli olmayan ufacık bir rakamı koyarak bir hesaplama yaptığınızda bu algı yönetimine girer.
Bu, RTÜK üyesinin yaptığı bir algı yönetimidir. Meloni, Türkiye’ye geldiğinde Cumhurbaşkanımız basın toplantısı yaptığında bunu vermeyecek miyiz? Cumhurbaşkanımız toplu açılış törenleri yaptığında bunu vermeyecek miyiz?
Cumhurbaşkanımız, Meloni ile yaptığı basın toplantısında bir anda belki Gazze ve Filistin meselesine girecek, TRT Haber, bu haberi mi kaçıracak? Dolayısıyla böyle bir şey yok. Biz devletin televizyonu olarak, Cumhurbaşkanımızın her türlü konuşmasını, faaliyetini, projesini dakika dakika veririz.
“TRT KAMUYA MAL OLMUŞ SORUŞTURMALARI GÖRMEZDEN GELEMEZ”
TRT Haber’de CHP ile ilgili haberler ile Ekrem İmamoğlu’nun yargılandığı davaya ilişkin haberlerin ekran görüntülerini gösteren Sobacı, şöyle konuştu:
Ekrem İmamoğlu’nun ifadelerinin verilmediğini söyleyenlere de bunu göstermek isterim, ‘Ekrem İmamoğlu’nun ifade işlemleri tamamlandı. İmamoğlu yöneltilen suçlamaları 121 sayfalık verdiği ifadeyle reddetti.
İmamoğlu sorulara ne cevap verdi? İmamoğlu, ‘Bu soruları muhatap almıyorum’ diyerek cevapladı. Biz İBB’deki yolsuzluk iddialarına ilişkin haberleştirmeler nedeniyle sistematik ve ciddi bir kara propagandaya maruz kalıyoruz.
TRT, kamuya mal olmuş resmi soruşturmaları görmezden gelemez, sırtını dönemez, bu soruşturmaları vatandaşların haber hakkını karşılamak için devletin televizyonu olarak vermek mecburiyetindedir.
“KAMU YARARINI ÖNCELİYORUZ”
TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, komisyondaki sunumunda, TRT’nin, 1 Mayıs 1964’te başlayan yolculuğunu bugün 17 televizyon, 17 radyo kanalı, 9 uluslararası dijital haber platformu, Türkiye’nin uluslararası dijital platformu “tabii”, onlarca dijital uygulama, sinema filmleri, ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda stratejik zirve ve etkinlik, TRT Akademi ve sayısız markasıyla sürdürdüğünü söyledi.
Türkiye’nin kamu yayıncısı olarak, yapımları hayata geçirirken izlenme oranını değil kamu yararını öncelediklerini kaydeden Sobacı, bunu yaparken yapımlarının reytinglerde birinciliği elden bırakmamasının, emeklerinin karşılık bulması noktasında kendilerini mutlu ettiğini bildirdi.
Sobacı, 1 Ocak 2023-13 Nisan 2025 döneminde TRT 1 kanalında yayınlanan yapımların tüm ölçüm gruplarında toplam 1823 kez en çok izlenen ilk 5 yapım arasında yer aldığını aktardı.
Kamu yayıncılığı sorumluluğu gereği sporun her dalını izleyicilerle buluşturduklarını anlatan Sobacı, Euro 2024’te oynanan Hollanda-Türkiye maçının yayınlandığı TRT 1’in, 73,42 izlenme payıyla Türk televizyon tarihinin en yüksek izlenme rakamına ulaşarak rekor kırdığını ifade etti.
Sobacı, TRT’nin son yıllarda uluslararası yayıncılık alanında da çok büyük bir ivme yakaladığını, kurumun kuruluşunun 61. yılını geride bırakırken yalnızca Türkiye’nin değil dünyanın dört bir yanında yok sayılan ve görmezden gelinen coğrafyaların sesi olma sorumluluğuyla çalıştıklarını dile getirdi.
TABİİ HAKKINDA
Uluslararası dijital platformları tabii’nin de yayıncılıkta yeni bir dönemin habercisi olarak TRT markasını öne çıkardığına işaret eden Sobacı, bu platformda, her birinde büyük emek ve alın teri olan farklı türlerde onlarca tabii orijinal dizisini ve 20 bin saatten fazla içeriği abonelerine sunduklarını anlattı.
Sobacı, şu an 5 farklı dilde hizmet veren tabii’nin, 2 yılda 11 milyon 500 bin kullanıcı ve 123 milyon saat izlenmeye ulaştığını bildiren Sobacı, “Tabii’nin varlığı sayesinde Türkiye, artık sadece izleyen değil, dünyanın pek çok ülkesinde milyonlar tarafından izlenen ve takip edilen bir dijital içerik üreticisi konumunda olacaktır.” dedi.
TRT olarak, yayıncılıktan gelen kazanımları yine yayıncılığı geliştirecek kaynağa dönüştürme gayretiyle çalıştıklarını belirten Sobacı, şu ifadeleri kullandı:
2023 yılında kamusal katkı gelirleri dışında kalan gelirlerimizi, 2021 yılına kıyasla toplam yüzde 244 oranında arttırdık. Bu artış, enflasyon oranlarının üzerindedir. Bahsi geçen gelirleri, 2024 yılı sonunda bir önceki yıla göre yüzde 130, 2021 yılına göre ise yüzde 694 oranında arttırarak, yine enflasyon artış oranı üzerinde bir artış gerçekleştirdik.
TRT’nin kamusal katkı gelirleri dışında kalan gelirlerinin toplam gelirler içerisindeki oranı, 2021 yılında yüzde 23 iken yaşanan bu artışla birlikte 2024 yılında 8 puanlık önemli bir farkla yüzde 31 olarak gerçekleşmiştir.
“HAKKIN TEMSİLCİSİYİZ”
TRT’nin, kamu katkı gelirleri dışında yer alan faaliyet gelirlerinin ilan ve reklam, sponsorluk, program satış, marka ve lisanslı ürün, dijital alan ve içerik gelirlerinden oluştuğunu belirten Sobacı, şunları kaydetti:
TRT’nin yaptığı yayınlar, etkinlikler, ortak yapımlar ve özel organizasyonlar sadece eğlence veya bilgilendirme amacı taşımıyor, aynı zamanda toplumu bir arada tutan bir tutkal görevi görüyor.
Sanatla, sporla, kültürle ve müzikle insanları bir araya getiren yayınlarımız, milletimizin birlik ve beraberliğine katkı sağlıyor. Takdir edersiniz ki bu kamu yayıncılığının en temel misyonlarından biridir.
Türkiye’nin yayıncılık tarihini inşa eden TRT ailesi olarak, sadece geçmiş başarılarımızla övünmekle yetinmiyor, çağın gereklilikleri doğrultusunda geliştirdiğimiz yenilikçi projelerle yayıncılığın geleceğini şekillendirme iddiasını da taşıyoruz.
Bu iddiamız doğrultusunda sahip olduğumuz tüm markalarla durmaksızın çalışmaya, farklı dillerde ve coğrafyalarda iyinin, güzelin, hakkın temsilcisi olmaya devam edeceğiz.
MİLLETVEKİLLERİNİN SORULARINI YANITLADI
Sobacı’nın konuşmasının ardından bazı milletvekilleri, Sayıştay raporlarındaki TRT’ye ilişkin bulgular üzerinde değerlendirmelerde bulundu, sorular yöneltti.
Soruları yanıtlayan Mehmet Zahid Sobacı, Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sözleşmeli Personel’den (ÖHT) kadro karşılığı sözleşmeli personele, kadro karşılığı sözleşmeli personelden ÖHT’ye geçiş konusuyla ilgili soruya “Ben Genel Müdür olarak ve Yönetim Kurulumuz, resmi olarak 15 Temmuz 2021’de göreve başladık. 15 Temmuz 2021’den itibaren asla böyle bir geçiş söz konusu olmadı. Bunun da doğru olmadığını düşünenlerdenim.” yanıtını verdi.
Kurumda hiçbir genel müdür yardımcısıyla yöneticiler arasında akrabalık bağı olmadığını ifade eden Sobacı, kurumdaki hiçbir yönetici ve yönetim kurulu üyesinin, hiçbir şirketle bağlantısının bulunmadığını söyledi.
TRT’nin, HAVELSAN ile imzalayıp sonra feshettiği Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemine (KKYS) ilişkin soru üzerine Sobacı, şu yanıtı verdi:
Bizden önceki yönetimdeki arkadaşlarımız HAVELSAN ile 2020 yılında bir sözleşme imzalamışlar. Ancak anlaşılan miktar, pandemi sonrasında geçerliliğini yitirir noktaya gelmiş.
Bunun üzerine HAVELSAN’daki yetkili arkadaşlar süresinde yetiştiremeyeceğini ifade etti. Biz de ek süre verdik. Herhangi bir artış gerçekleştirmeden ek süreyi vermemize rağmen projenin bu ücretlerle gerçekleştirilemeyeceğini ifade ettiklerinde karşılıklı feshetmek istediler.
Çünkü SAP’nin gerektirdiği programların lisans bedelleri bile sözleşme yapılan bedele gelmişti. Biz de karşılıklı olarak feshettik ama ürünü almadığımız için cezamızı kestik. Verdiğimiz para vardı, ceza verdiğimiz parayı birbirine denkleştirdik. Dolayısıyla buradan her iki kurumu da zarar ettirmeden çıktık.
Sistemin TRT için gerekli olmasından dolayı yeni arayışlara başladıklarını belirten Sobacı, “Şu anda bir firmayla anlaşmış vaziyetteyiz ve 2026 mali yılbaşında Kurumsal Kaynak Yönetim Sistemini, TRT’de yaşama geçirmek istiyoruz.” dedi.
Sobacı, FETÖ ile iltisakı olduğu gerekçesiyle kurumdan 479 kişinin ihraç edildiğini, bunlardan 70’inin OHAL Komisyonu ve mahkeme kararıyla görevlerine iade edildiğini bildirdi.
TRT’NİN UEFA MAÇLARININ BİLETLERİNİ KARABORSADAN SATTIĞI İDDİASI
“TRT’nin yayınladığı UEFA maçlarının biletlerini karaborsadan sattığı” iddiasıyla ilgili soruyu yanıtlayan Sobacı, “TRT ile karaborsa bilet satışı meselesi ilişkilendirilemez. Yayıncı kuruluş olarak yayınlanan maçlarda bize sınırlı sayıda UEFA’dan bilet gelebilmektedir. Biz bunu ya personelimize ya da işbirliği içerisinde olduğumuz kurumlara devrederiz. Dolayısıyla TRT’nin bir personelinin böyle bir karaborsa bilet satışı içerisinde olabilmesi söz konusu olamaz.” ifadelerini kullandı.
Sobacı, kurumun bir yöneticisine 3 günlük bir gezi için 1,5 milyon lira verildiği iddiasının da doğru olmadığını, bunun iddia sahibi tarafından ispatlanması gerektiğini söyledi.
İki cast ajansının TRT’de tahakküm kurdukları iddiasıyla ilgili soruya Sobacı, bu ajansların TRT’de yapımı bulunmadığı ve bu iki ajanstan sadece 7 oyuncunun TRT dizilerinde oynadığı cevabını verdi.
“ENDONEZYA CUMHURBAŞKANI’NIN KONUŞMASINI SADECE TRT CANLI VERDİ”
Sobacı, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun, TBMM’de yaptığı konuşmasında Atatürk ile ilgili kısmın TRT tarafından sansürlendiği iddiası üzerine, ilgili yayının ekran görüntülerini de göstererek, “Endonezya Cumhurbaşkanı’nın konuşmasını canlı veren tek kanal, TRT’dir. Takdir edersiniz ki yabancı bir devlet başkanının, cumhurbaşkanının konuşma metni elimizde yoktur.
Dolayısıyla hangi dakika neyi söyleyeceğini bilebilmemiz mümkün değildir. Biz 6 dakika Endonezya Cumhurbaşkanı’nın konuşmasını verdik, sonra yayından çıktık. Ama kamuoyu ve sosyal medya aldı, ‘Atatürk’ü TRT sansürledi’ dedi.” açıklamasında bulundu.
TRT’nin eski kaşeli muhabiri Murat Söylemez’in sosyal medya hesabından muhalif kesimleri tehdit eder nitelikte yaptığı paylaşımla ilgili soru üzerine Sobacı, Söylemez’in TRT personeli olmadığını, ilgili paylaşımı yaptıktan sonra kendisinden haber almayı durduklarını ve TRT mikrofonu süngeri ile montunu geri aldıklarını bildirdi.
“SAHA KENARINDAKİ REKLAMLAR UEFA TARAFINDAN BELİRLENİR”
TRT’de yayınlanan UEFA maçlarında yasadışı bahis sitesi reklamı yapıldığı iddiasıyla ilgili konuşan Sobacı, şunları kaydetti:
UEFA ile yaptığımız sözleşmeye, Türkiye’deki maçlarda saha kenarındaki reklam panolarında alkol, tütün ve illegal bahis sitesi reklamı yapılmayacağına yönelik madde koyduk.
Bu konuda TRT’nin yapabileceği mesele budur. Dolayısıyla Türkiye’deki maçlarda bu tarz bir bahis sitesi reklamı görmezsiniz. Ancak yurt dışında oynanan maçlarda saha kenarlarındaki reklam meselesi UEFA tarafından belirlenir.
UEFA partnerlerine içecek ve tütün partnerlerine bu reklamları verir. Dolayısıyla yurt dışındaki maçın prodüksiyonu bize doğrudan gönderilir, bir tuşa basar ve o yayını veririz. Dolayısıyla o yayına, o reklama müdahil olabilmemiz mümkün değildir.
“İSRAİL KÖKENLİ ŞİRKETLERİ ELEME YOLUNA GİTTİK”
tabii platformu için anlaşma yapılan İsrailli firmaya kişisel verilerin aktarıldığı iddiasıyla ilgili soruyu yanıtlayan Sobacı, şu ifadeleri kullandı:
Bahsi geçen AppsFlyer firmasıyla 2020’de bir sözleşme imzalanmıştır. Aslında bunun yerli ve milli uygulamalarına odaklanılmış ancak gerçekten ihtiyacı karşılamadığı için eli mecbur yabancı uygulamalara gidilmiş, ihaleye çıkılmış, en uygun teklifi AppsFlyer verdiği için de mesele oraya gitmiştir.
7 Ekim 2023’te İsrail, Filistin ve Gazze’ye yönelik saldırıyı, katliamı, soykırımı gerçekleştirdiği an, TRT olarak, çalıştığımız tüm şirketleri gözden geçirerek İsrail kökenli şirketleri eleme yoluna gittik.
Gördük ki AppsFlyer, İsrail kökenli şirket, hemen mail atarak ve gerekçesine de ‘Soykırım yaptığınız için bu sözleşmeyi feshediyoruz’ diyerek sözleşmeyi sonlandıracağımızı söyledik. Sözleşme tarihi dolduğunda otomatik olarak maddeyi ortadan kaldırdık.
Bu sözleşmenin feshedilmesi sonrası ilgili hizmetin Almanya menşeili bir şirketten alındığını söyleyen Sobacı, İsrailli firmayla tabii platformu kullanıcılarına ait hiçbir bilginin paylaşılmadığını kaydetti.
Sobacı, kamu kurumu olan TRT’nin ilgili yönetmeliğe göre tabii için bir yayın lisansı alma mecburiyetinin olmadığını bildirdi.
tabii’nin ücretli olması konusuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Sobacı, tabii’nin isteğe bağlı olarak, ücret ödemek isteyenler için sunulmuş ek bir hizmet olduğunu söyledi.
Toplantıda, TRT’nin 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin bilançoları ibra edildi.
Adile Topçu
Editor
Haber Kaynak : ENSONHABER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
News
